Precyzyjne prowadzenie ciągnika nie musi opierać się wyłącznie na doświadczeniu operatora i ocenie przejazdu „na oko”. Nawigacja rolnicza pomaga utrzymać wyznaczony tor jazdy, ograniczyć nakładki i pominięcia oraz powtarzać przejazdy z większą dokładnością. W zależności od systemu może jedynie wskazywać kierunek albo przejąć część czynności związanych z prowadzeniem. Jak działa ta technologia (GNSS, RTK i GPS), do czego służy oraz jak dobrać ją do gospodarstwa?
Czym są nawigacje rolnicze i jak działają?
Nawigacja rolnicza wykorzystuje pozycjonowanie satelitarne do określania położenia maszyny na polu i prowadzenia jej po zaplanowanych liniach. Zestaw może obejmować odbiornik GNSS, antenę, wyświetlacz w kabinie oraz – w bardziej rozbudowanych rozwiązaniach – elementy wspomagające lub automatyzujące kierowanie.
Na czym polega działanie GPS? Operator wyznacza linię przejazdu, a system oblicza kolejne równoległe ścieżki z uwzględnieniem szerokości roboczej maszyny. W prostszej wersji ekran pokazuje, czy należy skorygować tor jazdy. W systemach wspomaganego lub automatycznego prowadzenia korekty kierunku mogą być wykonywane przez układ sterujący.
Takie rozwiązania stosuje się m.in. podczas siewu, nawożenia i oprysku. Przy wyborze znaczenie mają nie tylko parametry odbiornika, lecz także źródło korekcji, oczekiwana dokładność, kompatybilność z ciągnikiem i rodzaj wykonywanych prac.
GPS, GNSS i RTK – czym właściwie się różnią?
GPS, GNSS i RTK nie oznaczają tego samego. GPS jest jednym z systemów satelitarnych, GNSS to szersze określenie obejmujące różne konstelacje, natomiast RTK jest techniką korekcji zwiększającą dokładność pozycjonowania.
| Pojęcie | Co oznacza? | Co daje w praktyce? |
|---|---|---|
| GPS | Amerykański system nawigacji satelitarnej | Umożliwia określenie pozycji odbiornika |
| GNSS | Ogólna nazwa systemów nawigacji satelitarnej, obejmująca m.in. GPS, Galileo, GLONASS i BeiDou | Pozwala odbiornikowi korzystać z wielu konstelacji i większej liczby satelitów |
| RTK | Real-Time Kinematic – metoda wykorzystująca dane korekcyjne przesyłane do odbiornika | Może zapewnić pozycjonowanie z dokładnością centymetrową, jeśli pozwalają na to system i warunki pracy |
Nowoczesna nawigacja rolnicza może więc korzystać jednocześnie z kilku konstelacji GNSS i z korekcji RTK. W ofercie MWROL znajdują się rozwiązania obsługujące m.in. GPS, GLONASS, Galileo i BeiDou, a wybrane systemy również różne tryby korekcji.
Co nawigacja zmienia podczas pracy na polu?
Różnicę najłatwiej zauważyć przy kolejnych przejazdach roboczych. Bez systemu operator musi stale oceniać położenie maszyny względem poprzedniego śladu. Przy dużej szerokości roboczej, ograniczonej widoczności lub pracy po zmroku łatwiej o nakładki albo pozostawienie nieobrobionego pasa.
Nawigacja wyznacza ścieżki na podstawie ustalonej linii i szerokości roboczej. Pomaga lepiej wykorzystać szerokość maszyny, ograniczać zbędne powtarzanie przejazdów i zachować bardziej równomierny układ pracy. Przy oprysku czy nawożeniu zmniejsza ryzyko ponownego przejazdu po tym samym fragmencie pola, a podczas siewu ułatwia utrzymanie powtarzalnego toru.
Znaczenie ma też komfort operatora. Zamiast przez wiele godzin skupiać się na ciągłym korygowaniu kierunku, może w większym stopniu kontrolować pracę ciągnika i maszyny towarzyszącej. Zakres tego odciążenia zależy od poziomu automatyzacji.
Prowadzenie ręczne, wspomagane czy automatyczne?
W najprostszym wariancie nawigacja pełni funkcję przewodnika. Operator widzi na wyświetlaczu właściwy tor jazdy, ale sam steruje ciągnikiem. Takie rozwiązanie sprawdza się tam, gdzie potrzebne jest przede wszystkim uporządkowanie przejazdów.
Prowadzenie wspomagane idzie krok dalej. System steruje kierunkiem jazdy za pomocą odpowiedniego napędu, a operator nadzoruje pracę i przejmuje kontrolę w razie potrzeby. Przykładem rozwiązania dostępnego w MWROL jest PTx Trimble EZ-Pilot z napędem elektrycznym.
W systemach automatycznego prowadzenia udział operatora w utrzymaniu toru jest jeszcze mniejszy. Zestaw wykorzystuje dane o pozycji i automatycznie koryguje kierunek jazdy. Do tej grupy należy m.in. CHCNAV NX612 Auto Steer. Operator nadal odpowiada za bezpieczną obsługę maszyny i obserwację otoczenia.
Jak dobrać nawigację GPS do gospodarstwa?
Nie ma jednego systemu odpowiedniego dla każdego gospodarstwa. Wybór warto rozpocząć od określenia rodzaju prac i wymaganej dokładności. Inne potrzeby będzie miało gospodarstwo szukające wsparcia przy nawożeniu czy oprysku, a inne takie, które oczekuje bardzo precyzyjnego i powtarzalnego prowadzenia.
Jaka nawigacja do ciągnika? Przed zakupem warto sprawdzić:
- wymaganą dokładność i dostępne źródła korekcji,
- rodzaje prac i szerokości robocze maszyn,
- kompatybilność systemu z ciągnikiem,
- oczekiwany poziom automatyzacji,
- możliwość dalszej rozbudowy zestawu,
- wygodę obsługi i dostęp do wsparcia technicznego.
Najbardziej rozbudowany zestaw nie zawsze będzie najlepszym wyborem. Nawigacja powinna odpowiadać rzeczywistym warunkom pracy, parkowi maszynowemu oraz planom rozwoju gospodarstwa.
Nawigacja GPS w rolnictwie może wspierać zarówno podstawowe prowadzenie równoległe, jak i zaawansowaną automatyzację jazdy. Najważniejsze jest właściwe dopasowanie dokładności, rodzaju korekcji i sposobu kierowania do wykonywanych prac. MWROL oferuje rozwiązania CHC Navigation i PTx Trimble – od odbiorników i wyświetlaczy po systemy wspomaganego oraz automatycznego prowadzenia. Dzięki temu zestaw można dobrać do konkretnego ciągnika i sposobu użytkowania.